Łożyska to części montowane w wielu maszynach przemysłowych – zarówno prostych, jak i bardzo zaawansowanych technicznie. Są one niezbędne przede wszystkim tam, gdzie stale dochodzi do ruchu obrotowego jednego elementu względem innego. Ich zadaniem jest w tym przypadku ograniczenie ryzyka starcia obu elementów poprzez przenoszenie siły na korpus danej konstrukcji. Wyróżniamy m.in. łożyska kulkowe, walcowe, baryłkowe, stożkowe oraz igiełkowe – zostaną one pokrótce opisane w kolejnym akapicie.
Łożyska są tworzone z materiału odznaczającego się doskonałą odkształcalnością, dużą odpornością na zatarcie, zużycie i korozję, a także dobrym przewodnictwem cieplnym i wytrzymałością zmęczeniową. W większości są złożone z dwóch cylindrów (zwanych fachowo pierścieniami – zewnętrznym i wewnętrznym), zróżnicowanych pod względem wielkości i mogących się ze sobą stykać lub nie. Są one odpowiedzialne za przenoszenie wszelkich obciążeń na ramę albo inny fragment maszyny, ewentualnie od razu na podłoże. Najbardziej popularne są łożyska kulkowe (poprzeczne, skoczne i wahliwe), w których elementami tocznymi są kulki. Obracają się one niezwykle szybko, ale jednocześnie nie mogą przenosić bardzo dużych obciążeń. Dlatego też montuje się je przede wszystkim w małych maszynach osiągających duże prędkości obrotowe. Oto pozostałe rodzaje łożysk:
– walcowe – zdolne do przenoszenia ogromnych obciążeń promieniowych oraz osiowych i z tego względu instalowane np. w obrabiarkach czy walcarkach; w tej kategorii wyróżniamy łożysko walcowe wzdłużne i poprzeczne
– baryłkowe – ponadprzeciętnie wytrzymałe, znakomicie kompensują zarówno; niewspółosiowość wału, jak i obudowy; można je spotkać w maszynach odlewniczych i wentylatorach;
– stożkowe – odporne na obciążenia promieniowe i osiowe, montowane w skrzyniach biegów i walcarkach;
– igiełkowe – charakteryzują się dużą nośnością znamionową i są zdolne do przenoszenia wyłącznie sił promieniowych.
